تبلیغات
تکنولوژیست ها - سلولهاى بنیادى چیستند؟

مرتبه
تاریخ : جمعه 11 اسفند 1391
چگونه و به چه دلیل از آنها استفاده مى‌شود؟ اینها سوالاتى هستند كه پاسخ آنها شاید براى بسیارى روشن نباشد. سلولهای بنیادی سلولهای تشکیل دهنده بافتها هستند. امید دانشمندان این است كه بتوان به كمك سلولهاى بنیادى بافتهاى بیمار یا تخریب شده را ترمیم كرد . سلولهای بنیادی باقی مانده از توده سلولى هستند كه جنین از آن به وجود آمده است. توده سلولی که بعد از لقاح در رحم مادر تشکیل مى‌شود به سرعت تكثیر پیدا مى‌كند و بعد از چند هفته تبدیل به جنین یا یک انسان کوچک مى‌شوند. اما قبل از این تغییر همه سلولها مشابه هم هستند، مجموعه ژنوم موجود در هسته تمامى این سلولها هم مشابه است .    به مرور زمان و با رشد جنین هر دسته از این سلولها با توجه به نوع بافتى كه تشكیل خواهند داد تغییر شکل مى‌دهند. دلیل این تغییر شكل این است که در هر دسته از این سلولها تنها ژنهاى مربوط به بافتى كه تشكیل خواهند داد فعال و سایر ژنهاى موجود در هسته براى همیشه غیرفعال مى‌شوند . اما تعداد بسیاراندكى از این سلولها قابلیت تغییر پذیرى خود را حفظ مى‌كنند. مانند سلولهایى كه از خون بند ناف جنین پس از تولد گرفته مى‌شوند. این سلولها مى‌توانند پس از قرار گرفتن در یك بافت مشخص ژنهایشان را با بافت مورد نظر تطبیق دهند و بخشى از آن بافت شوند.
امید دانشمندان این است كه بتوان به كمك سلولهاى بنیادى بافتهاى بیمار یا تخریب شده را ترمیم كرد. هر چند که این نظریه در حد تئورى امیدوار كننده به نظر مى‌رسد اما تجربه عملی متخصصان در این مورد بسیار اندک است. بزرگترین مشكل اینجاست كه این سلولها را تنها مى‌توان هنگام تولد از بند ناف جنین جدا و تحت شرایط خاص حفظ كرد. اما عده‌ای از متخصصان معتقدند، سلولهاى مغز استخوان كه به سلولهاى خونساز معروفند نیز این قابلیت را در خود حفظ كرده‌اند و مى‌توان از آنها برای درمان بیماریهای مختلف و بخصوص بیماریهای که درمان قطعی ندارند استفاده کرد. بیماریهاى مانند آلزایمر یا دیابت . با اینکه هنوز مشخص نیست تا چه حد مى‌توان به این روش امیدوار بود، یکی از اولین مراكز پژوهشى‌– درمانی سلولهاى بنیادى در شهر كلن در آلمان افتتاح شده است. پیتر نیچه یكى از پزشكان مركز كه علاوه بر تخصص در بیمارهاى دیابتى مدتها در پروژ‌ه‌هاى تحقیقاتى روى سلولهاى بنیادى كار كرده مى‌گوید : » سلولهاى بنیادى بستر درمانی كاملأ تازه‌اى هستند. راهى نو در پزشكى که بى‌نیاز از داروست. راه بسیار جالبى كه در آن بدن خودش به خودش كمك مى‌كند».
این متخصصان سلولهای بنیادی را از مغز استخوان در ناحیه تهیگاه بیرون می آورند. در مقایسه با سلولهاى بنیادى جنین كه جدا کردن و حفظ آنها بسیار پر زحمت و پرهزینه است استفاده از این سلولها بسیار ساده‌تراست. دكتر نیچه مى‌گوید:” این سلولها کشت داده مى‌شوند. یعنى اینكه سلولها ابتدا از مغز استخوان جدا و بعد از آن برای تکثیر کشت داده مى‌شوند. به دلیل اینكه به مقدار زیادى از این سلولها نیازمندیم «.
پیتر نیچه که متخصص بیماری دیابت است معتقد است امید درمان بیماران دیابتى با این روش بسیار بالاست. او در مورد نتیجه تزریق سلولهای بنیادی به بیماران دیابتی مى‌گوید : «این سلولها را در پاى بیماران دیابتى درون زخم‌هاى بدخیم تزریق کردیم. در طول دوره درمان قابل مشاهده بود كه چطور زخم‌ها كوچكتر شده‌ و به مرور بهبود پیدا کردند. نکته ای كه ما را امیدوارتر كرده است این است که در برخى از بیماران متابولیسم قند تا حد قابل توجهى بهتر شده است حتى تا جایی كه بیمار نیازى به مصرف انسولین یا داروهاى دیگرى نداشته است «.
همانطور كه نیچه عنوان مى‌كند تزریق سلولهاى بنیادى در مواردى كاملأ موفقیت آمیز بوده است. با وجود این بسیارى از متخصصان معتقدند پیوند این سلولها پیچده‌تر از آنى است كه در مرحله تئورى مطرح مى‌شود.
دكتر كریستوف اشتام جراح قلب كلینیك دانشگاه روستوك كه تا كنون چند بار در پروسه پیوند سلولهاى بنیادى‌اى كه از مغز استخوان گرفته شده‌اند، شركت كرده مى‌گوید :»البته ما به طور مشخص نمى‌دانیم كه چه كار مى‌كنیم! این را هم نمى‌دانیم كه بعد از پیوند چه اتفاقى خواهد افتاد. با توجه به تجربیاتى كه در این زمینه وجود دارد، مثلأ هنگام پیوند این سلولها به قلب احتمال اینكه واقعأ از این سلولها سلولهاى تازه عضلات قلب تشكیل شود مدام كمتر مى‌شود. شاید بتوانیم از این سلولها در رگ‌سازى استفاده كنیم تا با رگهاى خونى تازه سلولهاى قلبى خواب رفته اما هنوز زنده قلب را بیدار كنیم و به تحرك در آوریم».
از سوى دیگر عكس‌العمل بدن در برابر سلولهاى بنیادى تزریق شده به روشنى مشخص نیست. برخى از متخصصان حتى معتقدند استفاده عملى از این سلولها بر روى بیماران باید ممنوع شود. یورگن هرشلر از موسسه نورون‌شناسى دانشگاه كلن مى‌گوید:” نظراتى وجود دارد كه از نظر كلینیكى و عملى هرگز ثابت نشده‌اند، مثلأ بهبودى قطعى. اگر با گذشت زمان اثر مثبت این روش درمانى ثابت نشود، مى‌شود به این نتیجه رسید احتمالأ تأثیر منفى داشته‌ است».
هرشلر هم مانند بسیارى از محققان علوم پایه معتقد است استفاده از این روش ابتدا در آزمایشگاه و بر روى حیوانات آزمایشگاهى به نتیجه مثبتى برسد. با وجود این بسیارى از بیماران حاضرند در روشهاى درمانى با استفاده از سلولهاى بنیادى شركت كنند و براى هر جلسه درمانى تا پنج هزار یورو بپردازند.


ارسال توسط fatemeh golami
آرشیو مطالب
امکانات جانبی
blogskin

ابزار وبلاگ

قالب وبلاگ